6 november 2014

Begroting 2015: Tekst 1ste termijn

PvdA Helmond Bijdrage Begroting 2015
Het begon zo mooi. Het coalitieprogramma sprak van een nieuwe bestuursstijl. Er staat in en ik citeer: presenteren wij bij de begroting 2015 een pakket met bezuinigingsmogelijkheden dat de omvang van de bezuinigings-taakstelling ruim overschrijdt. Dit geeft u ruimte om op basis van alternatieven keuzes te maken. En: De uitwerking van de bezuinigingen krijgt dan zijn definitieve beslag in 2015 als wij de voorjaarsnota bespreken”
Voorzitter als ik dit citaat naast de begroting leg –moet ik concluderen dat de eerste belofte helaas niet is vervuld. Nou zijn er, naast de door het college voorgestelde bezuinigingen, nog alternatieven gepresenteerd die gezamenlijk de bezuinigings-taakstelling overschrijden. Wij nemen deze lijst niet serieus, en we vragen ons oprecht af of het college dit wel doet.
Eerst de bezuinigingen uit de begroting: Vanwege de verkiezingen van een nieuwe raad en college is geen voorjaarsnota gemaakt en heeft het proces van visie op de stad en prioritering niet plaatsgevonden dit jaar. Bezuinigingen op hoofdlijnen zijn dus niet vastgesteld. De begroting is doorgaans een invulling van die hoofdlijnen. Het ontbreken van een voorjaarsnota was onvermijdelijk, maar de raad had met voldoende alternatieve bezuinigingen een richtinggevende keuze kunnen maken. Dit past meer bij het dualisme . Wij vragen het college om bij de verdere invulling van de bezuinigingen wel degelijk de raad te betrekken en dit niet enkel met het maatschappelijk veld en de bewoners verder uit te werken en invullen.
Co-creatie is het toverwoord van dit college. Het college stelt zelf “De vraag is in hoeverre de achteruitgang kan worden opgevangen door de samenwerking met anderen” m.a.w. in hoeverre is co-creatie nou echt realistisch? Wij zijn bang dat het college hier iets te optimistisch is.
Goed dat het college op programma 2 niet bezuinigd. Behalve de €1.8 miljoen die wordt onttrokken uit reserve WWB, later kom ik hierop terug. De PvdA-fractie mist de synergie om de geplande bezuinigingen binnen de 3 decentralisaties op een correcte wijze in te vullen. Immers, cliënten kunnen zowel binnen de WMO als binnen de Participatiewet vallen. De scheidslijn tussen de beleidsvelden vervaagt en het vereist goede samenwerking tussen de verschillende organisaties om met de beschikbare middelen goede zorg en/of begeleiding te verzorgen. Een integrale visie vanuit het college hierover ontbreekt nu volledig! Zowel op het gebied van beleid als uitvoering! Graag een reactie.
Het college wil in programma 3 €500.000 (!) bezuinigen op accommodatiebeleid, bijna 25% van het huidig budget. Ik herinner de raad dat het invullen van de taakstellende bezuiniging van € 150.000,– in 2011 (en €100.000 op beheer in 2009) niet vanzelf ging. Wijkcentra sluiten was de raad een brug te ver. Uiteindelijk ging dit ten koste van bijna alle jongerencentra in de stad. Mijn fractie is daar alles behalve trots op. Ik ben erg benieuwd hoe dit college deze3x grotere bezuiniging dan in 2011 gaat invullen. Sluiten we het Tienerhuis? De Loop? De Zonnesteen? De Kamenij? De Boerderij? De Terp? Interessant, gezien de samenstelling van het huidige college en de positie van enkele partijen destijds. Overigens gaf het college in 2011 aan dat de maximale bezuiniging op beheer & exploitatie € 240.000,–was, waarbij toen gevreesd werd voor de kosten van noodzakelijke flankerende maatregelen. Wij vragen ons dan ook af waarom het huidig college, met deels dezelfde personen als toen, nu ineens van mening is veranderd. Mijn fractie heeft veel moeite met deze keus, maar vooral met de hoogte van dit bedrag. Wij zijn erg benieuwd wat “co-creatie” hier kan brengen. [AMENDEMENT 1]

Op zich hebben wij geen moeite met de bezuiniging van €50.000 op Algemeen Maatschappelijk Werk. Er blijft ruim een half miljoen euro beschikbaar. Echter, de indruk wordt gewekt dat vrijwilligers dit zullen invullen (er staat “het vinden van vrijwilligers is van belang”). Het AMW is belangrijk, net zoals de sociale raadslieden. Juist om problemen in een vroegtijdig stadium aan te pakken en zo de toestroom naar duurdere specialistisch hulp te voorkomen. Kortom Het past perfect binnen de zogenoemde “kanteling” waarbij relatief goedkope zorg kort bij de mensen en snel beschikbaar is zodat duurdere hulp wordt voorkomen.

Dan de mantelzorg. Voorzitter het college vertelt trots dat er €250.000 extra budget komt voor het versterken van sociale netwerken, maar bezuinigt tegelijkertijd €50.000 op de mantelzorg. De bezuiniging is volledig in tegenspraak met de noodzaak het eigen netwerk en de eigen kracht van zorgvragers te vergroten. Ook hier zien wij de informatie-adviesfunctie, als een goedkope manier om mantelzorgers te begeleiden zodat niet onnodig de weg naar duurdere hulp genomen zal worden. Per 1 januari 2015 houdt het mantelzorgcompliment vanuit de Rijksoverheid op te bestaan. De gemeente is vanaf 2015 verantwoordelijk voor de jaarlijkse blijk van waardering voor de mantelzorger.

Wij hebben geen enkel begrip voor het introduceren van leges voor kinderopvang/peuterspeelzaalwerk/gastouderopvang. De eigen bijdrage van ouders is nu vaak al een drempel om gebruik te maken van deze voorzieningen. Wij vragen ons af wat het gevolg is? We willen mensen motiveren om te werken, dan moeten we maatregelen die dit belemmeren, ook klein of symbolisch, wegnemen. Zeker in het licht van de Participatiewet. [AMENDEMENT 2]

Afschaffen muntgeld parkeren: Wij herinneren u eraan dat de chipknip per 01-01-2015 komt te vervallen. Dat zorgt ervoor dat pinnen de enige algemeen geldende betaalmethode is naast commerciële GePastParkeren en Mobiel parkeren. Wij vragen ons af of dit wel een goed idee is. Wij vrezen dat de parkeerinkomsten zullen dalen. De inkomsten door parkeerboetes zullen significant stijgen, maar of dit een gewenst effect is? Wat ons betreft kiezen we voor minder palen op strategische plaatsen i.p.v. afschaffen van muntgeld.

De bezuinigingen op de organisatie. Ik citeer: Om een nieuwe structurele bezuiniging door te voeren zonder de kwaliteit van de organisatie aan te tasten, zal het nodig zijn incidenteel te investeren in opleidingen voor personeel en een optimale efficiënte bedrijfsvoering.”

We zijn het volledig eens! Echter wij kunnen deze incidentele investering niet vinden. Is er al een idee over de hoogte hiervan en zal dit bedrag ten laste komen van de verschillende programma’s ? Hoe denkt het college tijdens dit proces de kwaliteit van de organisatie te garanderen?

Dan de alternatieve bezuinigen: Was dit alles wat het college kon verzinnen? Is het bezuinigen op “vrijwilligerswerk en ondersteuning” (€100.000) echt een alternatief waar deze coalitie zich in kan vinden? Terwijl het college juist extra inzet van vrijwilligers vraagt. Hetzelfde geldt voor de extra bezuiniging van €500.000 op cultuur. Dit zal vooral ten koste gaan van activiteiten die door vrijwilligers worden georganiseerd. Ruim 75% van de totale alternatieve bezuinigen in 2016! Dit soort alternatieven nemen wij niet serieus. Hetzelfde geldt voor de Zwemvangnetregeling en Zwemvoorziening. De enige alternatieven die wij serieus nemen zitten in programma 11.
Voorzitter, dit zijn in hoofdlijnen de vragen die de PvdA heeft bij de bezuinigingen. Er staan gelukkig ook punten in de begroting waar mijn fractie tevreden mee is. We zijn het eens met het college om voorlopig het investeringsniveau te verlagen. Indien de economie meer aantrekt kunnen we kijken of er ruimte is, en vooral of het verstandig is, het investeringsniveau weer te verhogen.

Ook zijn wij blij dat het huidige college weer spreekt van “armoedebeleid”. Het nieuwe college heeft hier ieder geval een visie op. Wij zijn dan ook blij met de structurele en incidentele intensivering van het armoedebeleid. Wij hopen wel dat het college ook oog heeft voor armoede onder jongeren. Jongeren onder de 21 kunnen zich niet inschrijven bij de Super Sociaal vanwege de wachtlijst. Wij hopen dat hierin verandering wordt gebracht, want ook jongeren onder de 21 kunnen honger hebben! Ook vragen wij het college goed te kijken naar de voorwaarden voor het verkrijgen van langdurigheidstoeslag. Het niet kunnen aanvragen van langdurigheidstoeslag voor personen onder de 27 is symboolpolitiek! De SP is zich daar ook van bewust! Nieuw college nieuwe kansen, zou ik zeggen. [MOTIE 1]

De inkomensgrens voor voorzieningen binnen het armoedebeleid wordt verhoogd van 110% naar 120%. Dit is al lang een wens van de PvdA en we zijn blij dat dit nu lukt. Onze vraag is of de inkomensgrens voor kwijtschelding gemeentelijke belastingen, langdurigheidstoeslag en bijzondere bijstand ook verhoogd wordt naar 120% van de bijstandsnorm?

Voorzitter in ons verkiezingsprogramma staat het sociaal maatschappelijk fonds gemeld. Een fonds dat in het kader van de decentralisaties de negatieve effecten en kinderziektes enigszins kan opvangen/genezen. Toen wij het coalitieprogramma lazen, waren wij erg blij met het sociaal innovatief fonds. Immers, dit leek enorm op ons sociaal maatschappelijk fonds. Nu blijkt het college die passage in ons verkiezingsprogramma niet goed te hebben gelezen. Wij hopen namelijk dat dit fonds juist makkelijk te bereiken is voor de inwoners van de stad die op eigen initiatief de 0-lijn binnen de decentralisatie willen verbeteren. Het sociaal innovatief fond moet niet (enkel) een subsidiepot zijn voor het MKB en de bestaande organisaties. In gewone mensen taal: Is het sociaal innovatief fonds ook toegankelijk voor niet-professionele Helmonders met een goed plan?

Het is goed dat de wethouder financiën een discussie wil houden met de raad over de reserves en voorzieningen. Wij kijken hier naar uit. We vinden wel dat het college op deze discussie vooruitloopt gezien de vele reserves die ingezet zijn om de begroting sluitend te krijgen. We vinden het bijvoorbeeld vreemd dat er €1.8 miljoen wordt onttrokken uit de reserve WWB terwijl het realistisch is dat we volgend jaar middelen te kort komen. Het ministerie bepaalt, dat pas als het tekort boven de 10 procent uit komt we in aanmerking komen voor compensatie. Ook hier een reactie.
Nog twee onderwerpen waar mijn fractie zich in het verleden sterk voor heeft gemaakt en waar we het college ook deze periode mee zullen blijven lastig vallen. Het zwembad en de Leonarduswijk. Het vorige college beloofde vanaf dag 1 om voor het einde van hun mandaat met plannen te komen voor een nieuw zwembad. Helaas is hiervan niets gekomen. Het huidige college lijkt ook niet van plan hierin actief bij te dragen. Het zou fantastisch zijn als ‘de markt’ dit overneemt, maar tot wanneer wachten we af? 2018 is toch echt de uiterste houdbaarheidsdatum van het huidige zwembad en langer open houden lijkt ons vanuit veiligheidsoogpunt onverantwoord. [MOTIE 2]

Dan de Leonarduswijk: zoals eerder gezegd, vrezen wij dat deze wijk kind van de rekening wordt door de crisis. Kunnen we nog in deze periode plannen verwachten?

Voorzitter, tot slot, het coalitieakkoord heeft als titel: “Mensen maken de stad”. Gezien de vele open einden in de aangekondigde bezuinigen en de hoop dat dit o.a. door co-creatie wordt ingevuld dopen wij het om tot “Wensen maken de stad”.