PvdA Helmond inbreng begroting: meer sociale woningbouw, goede zorg en ondersteuning en perspectief!

30 oktober 2018

Voorzitter,

Afgelopen maand kwam ik in contact met een Helmonder, ik noem hem voor het gemak Willie. Willie is 21 jaar en heeft een schuld van ongeveer Euro 5000, maar wil nu zijn leven verbeteren.

Willem wil graag werken, maar dit gaat niet zo makkelijk:

  • Hij kan zich niet inschrijven bij een uitzendbureau omdat hij geen geldige legitimatie heeft
  • Hij kan geen id-kaart aanvragen omdat hij geen adres heeft
  • Hij kan geen woning krijgen omdat hij geen werk heeft
  • Zonder werk kan hij zijn schulden niet aflossen
  • Hij mag niet bij zijn moeder inwonen, want dan wordt zij vanwege de kostendelersnorm gekort op haar uitkering

Dit noemen we een vicieuze cirkel. Het lijkt erop dat er in Nederland steeds meer mensen zijn met een soortgelijk verhaal. Mensen die moeite hebben met het doorbreken van deze vicieuze cirkel. Wat doen wij om Willie en andere Helmonders in soortgelijke situatie, hun leven te kunnen laten verbeteren?

Wat ons betreft gaat het er dan om dat we Willie helpen bij

  • het vinden van een betaalbare woning,
  • het krijgen van goede zorg en ondersteuning,
  • en hem de mogelijkheid bieden om weer mee te kunnen doen.

Dat zijn dan ook de drie thema’s die wij in onze inbreng centraal willen stellen.

  1. Zeker zijn van een betaalbare woning

Er is in Nederland sprake van een nieuwe fenomeen: Economische daklozen. Mensen die geen betaalbare woning kunnen vinden en daardoor gebruik moeten maken van daklozenopvang, van bijvoorbeeld het leger de Heils. Een zeer zorgelijke ontwikkeling!

Vorige week kwam  een onderzoek naar buiten rondom betaalbaarheid van koopwoningen: “Negen op de tien woningen niet bereikbaar met een modaal inkomen”. In Helmond is slechts één op de twintig koopwoningen bereikbaar voor mensen tot een modaal inkomen. Eén op twintig! En deze doelgroep, dan hebben we het dus over onze politieagenten, verpleegkundigen en leraren,  heeft het al moeilijk, want sinds 2010 komen ze ook niet (of heel moeilijk) in aanmerking voor sociale woningbouw.

  • Wij willen dat woningcorporaties ook deze Helmonders gaan bedienen. Dat vroegen we in 2011 al in een brief naar het college. De wet biedt ruimte om 20% van de vrijgekomen woningen toe te wijzen aan deze doelgroep. Dit willen we expliciet terug zien in de prestatieafspraken met de woningcorporaties.
  • Wij willen sociale koop weer terug. Laten we betaalbare woningen, betaalbaar houden en deze niet in handel laten komen van bijvoorbeeld investeerders.

Graag een reactie van het college hierop. Concreet: Hoe gaat uw college ingrijpen om betaalbaarheid en beschikbaarheid weer centraal te stellen?

En naast betaalbaarheid en beschikbaarheid moeten we onze woningvoorraad gaan verduurzamen. Wat blijkt: Bijna de helft van de corporaties (40 procent) is niet in staat om fors te investeren in het verduurzamen van hun woningen, laat staan in gasloze huizen. Label B zal mogelijk nog net gehaald worden, maar de ambitie om de woningen naar energieneutraal of bijna energieneutraal te krijgen is volgens Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) voor de meeste corporaties onhaalbaar.

Het college wil naast ingrijpende verduurzaming van de woningvoorraad, verhoging van de beeldkwaliteit. Hoe verhoudt dit zich tot betaalbaarheid en beschikbaarheid? Hoe gaan we de corporaties hierin helpen?  Hoe gaan we onze doelen duurzaamheidsdoelen behalen? De gemeente Den Haag heeft bijvoorbeeld een fonds ingesteld om de duurzaamheidsinvesteringen voor woningcorporaties voor te financieren. Zo creëer je een win-win situatie: corporaties kunnen blijven werken aan betaalbaarheid en beschikbaarheid, de investeringen in duurzaamheid gaan buiten hun eigen balans om, de gemeente kan met dit fonds de nodige rendementen halen om andere duurzaamheidsprojecten mee te (voor)financieren.

Wethouder Maas, is dit niet iets voor Helmond?

We komen met een motie over het inzamelen van grondstoffen in de wijk

  1. Zeker zijn van goede zorg

Helmond is in 2015 goed gestart bij de transities binnen het sociaal domein. We hebben voor onszelf een ruime reserve gecreëerd om te kunnen transformeren en we hebben niet – net als in bijvoorbeeld Eindhoven – logge, dure, ambtelijke wijkteams opgezet.

Maar over de sociale gebiedsteams in Helmond hebben we wel wat vragen.

Vooral willen we weten: hoe staat het er eigenlijk mee?

In december 2017, bijna een jaar geleden, stelden wij kritische vragen over de doorontwikkeling van de sociale gebiedsteams in Helmond. Was de gemeente niet te veel aan het overnemen door zelf in de uitvoering te duiken en waren ook wij niet op weg naar te veel verambtelijking van het sociale domein? In haar antwoord zei het college dat er sprake was van een tijdelijke situatie en dat de raad in 2018 uitvoerig zou worden betrokken bij de verdere uitwerking van de sociale gebiedsteams en bij de sturingsvisie van de gemeente. We zijn nu bijna een jaar verder en we hebben niets meer gehoord over deze ontwikkeling. En we zijn op geen enkele manier meegenomen…

Ondertussen dendert de gemeente door: we zijn inmiddels niet alleen verantwoordelijk  voor

  • het beleid,
  • de financiën,
  • regie en voor toezicht,
  • en de indicaties,

maar ook de uitvoering trekt de gemeente naar zich toe. Dat zijn wel heel veel petten…

Onze vraag is dan ook: heeft dit college de uitgangspunten losgelaten, dat het sociaal domein zich juist zou moeten doorontwikkelen in een NIET-ambtelijke omgeving, dat de professionals in de buurten en wijken juist ruimte en verantwoordelijkheid moeten krijgen om te doen wat nodig is? Zoals ook in het coalitieakkoord genoemd staat?

Wij vragen u dan ook wanneer wij als raad weer aan zet komen? Wanneer gaan we het hebben over wat we verwachten van sociale gebiedsteams? Hoe gaan we hen faciliteren in het doen wat nodig is voor onze inwoners? En hoe gaat de gemeente sturen op de sociale gebiedsteams, ZONDER ze te gaan overnemen?

Voor ons is het allerbelangrijkste, dat de mensen die zorg nodig hebben, deze ook krijgen. Nu en in de toekomst. En budgetten mogen hierbij niet sturend zijn. Dat vraagt dat de gemeente actief werkt maakt van transformatie. Maar het college blijft wat ons betreft te veel boekhouden.

Neem de huishoudelijke ondersteuning. We houden jaar na jaar fors geld over…volgens de onderzoekers van Andersson Elffers Felix is dit bijzonder in vergelijking met ander gemeenten. Toch vraag het college zich niet af hoe dit nou eigenlijk kan? Nee, we verlagen het budget met 1,5 miljoen. Overschot opgelost. Overigens: De Centrale raad van beroep heeft uitgesproken dat het resultaatgericht indiceren niet meer mag. Wat zijn de gevolgen daarvan voor Helmond? Is het wel  verstandig om HO dan nu al zo fors af te ramen?

Het tweede voorbeeld: Wat doet de gemeente met het overschot op Huishoudelijke Ondersteuning? Ze vullen wat gaten in het overige sociaal domein, en storten de rest in de reserve sociaal domein om eventuele late tegenvallers op te kunnen vangen.

Maar als je niet investeert in transformatie, als je niet investeert in doorontwikkeling van het sociaal domein, zul je inderdaad de komende jaren tegenvallers moeten blijven opvangen. Wij roepen het college op een deel van die reservering ongedaan te maken en juist te investeren in zorg en in de mensen die werken in zorg en welzijn. Van reserve naar werkbudget!

Hier dienen we een amendement in.

  1. Zeker zijn van kansen voor iedereen.

Voorzitter, dan ons laatste thema: zorgen dat iedereen kan meedoen.

Het is teleurstellend dat het ruim een jaar heeft geduurd  voor het college om te concluderen dat aansluiting bij het Jongeren perspectieffonds nog te vroeg komt. Eerst, en dat na een jaar de tijd te hebben gehad, wil het college weten hoeveel jongeren er met schulden zijn in Helmond. Wij willen dat de gemeente jongeren met schulden HELPT. Kan het college aangeven wanneer we actie kunnen verwachten?

Voorzitter in 2016 al hebben we een motie ingediend rondom het Kindpakket. In 2018 is de motie deels uitgevoerd. Een van de onderdelen hiervan is de mogelijkheid om huiswerkbegeleiding beschikbaar te stellen voor kinderen uit minder vermogende gezinnen. Wij zijn heel blij met deze maatregel, dit kan een instrument zijn om generatiearmoede te doorbreken, maar tegelijkertijd constateren we dan we sinds 2016 geld vanuit het Rijk krijgen, maar dit instrument nog steeds niet concreet is gemaakt. Het college heeft opdracht gegeven aan een landelijk bureau (Stimulansz) om hier beleid op te ontwikkelen. Voorzitter, kan dit niet makkelijk en sneller? Gewoon middelen beschikbaar stellen via stichting Leergeld en ouders en leerlingen zelf hun huiswerkbegeleiding laten inkopen. Graag een reactie.

En als we het toch hebben over makkelijker en sneller, dat brengt me weer terug bij Willie. Het hoeft niet zo ingewikkeld te zijn om zijn vicieuze cirkel te doorbreken, om te werken volgens de bedoeling in plaats van je te verbergen achter regels en procedures.

Laten we hem helpen bij het oplossen van zijn schulden, laten we hem daarvoor tijdelijk wonen bij zijn moeder zonder haar te korten op haar uitkering.

Wij komen hier met een motie.

Als PvdA zetten we ons deze periode in om te zorgen voor voldoende betaalbare woningen, goede zorg en ondersteuning en de Helmonders die willen de mogelijkheid te bieden om mee te kunnen. En wij zullen uw college op uw inzet kritisch volgen.

Amendement Van reserve naar werkbudget!

Dit amendement hebben we aangehouden. In afwachting van landelijke transformatiegelden die naar Helmond komen.

Motie collectieve zorgverzekering openstellen voor jongeren tot en met 21 jaar

Deze motie hebben we aangehouden. We zullen meer informatie sturen naar het college. Wethouder Dortmans zal meenemen in de actualisering van ons minima-beleid.

Motie Grondstoffen Inleverpunt (GRIP) in uw buurt

Unaniem aangenomen.

Motie Meer straatnamen voor bijzondere vrouwen

Unaniem aangenomen.

Motie stoppen met aanleggen van kunstgrasvelden met rubber van gebruikte auto- of vrachtwagenbanden als infill

Dit amendement hebben we aangehouden. Er komt een brede podiumbijeenkomst met als doel te komen tot gezonde, milieuvriendelijke, bespeelbare en betaalbare kunstgrasalternatieven. Tot die tijd worden geen nieuwe velden aangelegd met de infill van auto- of vrachtwagenbanden.

Alles overwegend hebben we besloten in te stemmen met de begroting van de gemeente Helmond. Wij zien dit document als een startpunt en zien de uitwerkingen in concrete plannen en acties met veel verwachting tegemoet!