28 januari 2014

Verkiezingen: daar zit werk in

Donderdag 25 februari 2010

Na de stempas die vorige week al werd bezorgd viel gisteren in Helmond de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen in de bus. Als kiezer is het eigenlijk heel simpel. Je ontvangt een stempas en kandidatenlijst, verbaast je over de activiteit van de verschillende politieke partijen op drukke plaatsen zoals de weekmarkt en in de lokale media, je vult wellicht de stemwijzer nog eens in en gaat vervolgens stemmen op 3 maart. De volgende morgen sla je de krant open of kijkt op internet om de uitslag van de verkiezingen te bekijken. Vervolgens heb je als kiezer weinig ‘taken’ meer en kun je het wel en wee van de lokale politiek 4 jaar lang in de media volgen.

Het klinkt misschien allemaal een beetje simpel, maar feitelijk is het wel zo. En het is natuurlijk ook zo bedoeld in onze democratische rechtsstaat. Eens in de 4 jaar hebben de burgers het recht om het stadsbestuur te verkiezen. Is het voor de kiezer allemaal duidelijk en weinig inspannend, voor politieke partijen is het allemaal wél gecompliceerder.

We zijn als politieke intimi namelijk al minstens een jaar met de gemeenteraadsverkiezingen bezig. Al ruim een jaar geleden werd er bij de verschillende Helmondse partijen voorzichtig nagedacht aan zaken als verkiezingsprogramma, kandidatenselectie en campagne. Hoewel de kiezers het waarschijnlijk niet zullen meekrijgen dienen die politieke partijen veel werk te verzetten om verkiezingsdeelname mogelijk te maken.

Als je jezelf als partij een beetje respecteert dien je een zorgvuldige kandidatenselectie te organiseren waar een evenwichtige en kwalitatief hoogwaardige kandidatenlijst het eindresultaat van is. Daartoe wordt vaak een onafhankelijke kandidaatstellingscommissie aangezocht en ingesteld. Het is logisch en bijna onontkoombaar dat er mensen teleurgesteld raken als de plaatsen op de lijst worden verdeeld, maar toch kan een goed selectieproces interne problemen in een politieke partij voorkomen. Hoe weloverwogen een kandidaatstellingscommissie ook te werk gaat, de leden van een partij hebben de laatste stem in het opstellen van de kandidatenlijst. Om tot een kandidatenlijst te komen voert de adviescommissie kandidaatstelling minimaal één gesprek met elke kandidaat. Daarnaast dient de commissie intern overleg te hebben en zal zij met het afdelingsbestuur overleggen voordat de kandidatenlijst aan de leden wordt voorgelegd. Kortom, flink wat werk.

Ook de ontwikkeling van het verkiezingsprogramma verdient veel aandacht, hierin wordt namelijk de politieke lijn voor de aankomende raadsperiode van 4 jaar uitgezet. Het spreekt voor zich dat er goed dient te worden nagedacht over de inhoud van een verkiezingsprogramma. Daarvoor zijn onder andere brainstormsessies nodig, waarna het veel werk is om het verkiezingsprogramma (al gauw minimaal 20 pagina’s) te schrijven. Daarna hebben de leden van de partijen de mogelijkheid om aanpassingen te doen op het verkiezingsprogramma, al dan niet in de ledenvergadering. Kortom, een lang en nauwkeurig proces dat bij de meeste partijen minimaal 3 maanden vergt.

Als het verkiezingsprogramma en de kandidatenlijsten zijn goedgekeurd door de ledenvergadering is een andere commissie binnen de partij alweer bezig met de campagne. Ook de organisatie van de campagne is tijdrovend. Er dient materiaal te worden besteld en ontwikkeld, bijeenkomsten georganiseerd en vrijwilligers gemobiliseerd. De taak van campagneleider is daarom vaak een hele belangrijke maar ook drukke functie. Als de organisatie van de campagne op poten staat kan er pas echt campagne gevoerd worden. Wat veel inzet van een groot aantal partijleden vraagt. Eerst beginnen de campagneactiviteiten (2 tot 3 maanden voor de verkiezingen) enkel op zaterdag, maar als de verkiezingen naderen wordt de campagne drukker.

De moraal van het verhaal is dat er flinke inzet van de politieke partijen nodig is om een lokale democratie in stand te kunnen houden. De kiezer merkt er niet veel van, maar voor politieke partijen is de organisatie van de verkiezingsdeelname een grote uitdaging. Je zou bijna hopen dat de kiezer de inzet van de vele vrijwilligers zal waarderen en in ieder geval in meerderheid naar de stembus zal gaan om de gemeenteraad te kiezen. We weten het over 6 dagen!

Stijn Smeulders

Stijn Smeulders